བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་འགོས་ལོ་རྣམ་བཞི།

       འགོས་ལོ་ཆོས་གྲུབ་ཚང་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་མགོ་ཙམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་རྒྱ་གར་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀའི་སྐད་ཡིག་མཁྱེན་པས་ཆོས་གཞུང་མང་པོ་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད། ལྷག་པར་དུ་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་དགུ་པའི་དུས་དཀྱིལ་ཙམ་དུ་ཏུན་ཧོང་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྐུའི་བྲག་ཕུག་སོགས་སུ་བྱོན་ནས་རྒྱ་ཡིག་ལས«མདོ་མཛངས་བླུན»སོགས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བ་མཛད་ཅིང་། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་ཕེབས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་རིང་ལ་དམ་ཆོས་འཆད་རྩོམ་གྱི་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་ཆེ་སྤེལ་གནང་མཛད།
       བསྒྱུར་རྩོམ་གཙོ་གྲས་ནི«བཀའ་འགྱུརཁལས«གོ་ཆའི་བཀོད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ»དང་། «སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་སྙིང་པོའི་ལེའུ» «མདོ་མཛངས་བླུནཁ «འཕགས་པ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་བསྟན་པ» «འཕགས་པ་གསེར་འོད་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་མདོ» «འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་གི་གཟུངས་དང་ཆོ་ག» «འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གི་གསང་བའི་མཛོད་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡིད་བཞིན་གྱི་འཁོར་ལོའི་སྙིང་པོའི་གཟུངས» «འཕགས་པ་ཞལ་བཅུ་གཅིག་པའི་རིགས་སྔགས་ཀྱི་སྙིང་པོ» «བསྟན་འགྱུར»ལས«འཕགས་པ་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་པར་འགྲེལ་བའི་མདོའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་བ»སོགས་བཞུགས་སོ། །        འགོས་ལོ་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས་ཚང་ནི་དུས་རབས་བཅུ་གཅིག་པའི་ནང་གཙང་རྟ་ནག་ཕུའི་ཁུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་ཆར་འཕྲུལ་བློན་མཛངས་མི་བདུན་གྱི་ཡ་གྱལ་འགོས་ཁྲི་བཟང་ཡབ་ལྷག་གི་རིགས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཇོ་བོ་རྗེ་ཨ་ཏི་ཤའི་སློབ་མ་ཡིན། ཆུང་དུས་རྒྱ་གར་དུ་ལན་གསུམ་ཙམ་བྱོན་ནས་པཎྚི་ཏ་ཡི་མཚན་ཡོད་པའི་བླ་མ་བདུན་ཅུ་ཙམ་བསྟེན་ནས་ཆོས་གསན་པས། མདོ་སྔགས་གང་གི་ཐད་ནས་ཁོང་གིས་གསན་མ་མྱོང་བའི་ཆོས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། བོད་དུ་ཕེབས་ནས་གསང་སྔགས་གསར་མའི་ཆོས་མང་བོ་དང་། ལྷག་པར་གསང་བ་འདུས་པའི་སྐོར་ལ་གཞུང་མང་བོ་བསྒྱུར་ཞིང་བཤད་པ་མཛད། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལོག་སུན་འབྱིན་པ་ལ་ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་གི་རྗེས་སུ་འགོས་ཁུག་པ་ལྷས་བཙས་འདི་ཉིད་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཆ་ཡོད་པའི་ཡིག་ཆ་དཀོན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཡོད་དོ། །
       འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ་ཚང་ནི་བོད་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཆུ་སྤྲེལ1392ལོ་བར་ནས་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ལྕགས་གླང1481ལོ་བར་དགུང་ལོ་དགུ་བཅུ་གོ་གཅིག་བཞུགས། སྐུ་ཚེའི་སྨད་དུ་ཀུན་བཟང་རྩེའི་རི་ཁྲོད་དུ་བཞུགས་པས་ཡེ་བཟང་རྩེ་པ་ཡང་ཟེར། ཁོང་ནི་ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་ཁུལ་རྒྱས་སྨན་ལྷ་ཁང་གི་མདའ་འམ་པ་རའི་གྲོང་ནག་མེ་དགུ་ཟེར་བའི་ཁྱིམ་དུ་ཡབ་འགོས་སྟོན་འབྱུང་གནས་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་སྲི་ཐར་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དགུའི་ཐོག་རབ་ཏུ་བྱུང་། དེ་ནས་སློབ་དཔོན་ཤེས་རབ་དར་རྒྱས་དང་། བསམ་བཟང་པ། ཀརྨ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མཁས་པ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་ཁག་དང་། རིག་གནས་ལྔ་ལ་མཁས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་གྱུར་ཏེ«དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན»དང«དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ»སོགས་གསུང་རྩོམ་པོད་བཅུ་ལྷག་བཞུགས།
       འགོས་ལོ་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་ཚང་ནི་གཙང་ཞ་ལུ་གསེར་ཁང་གི་ཁང་གསར་གོང་མ་ཞེས་བྱ་བའི་རུས་རྒྱུད་དུ་ཡབ་བསམ་གྲུབ་དཔལ་བཟང་དང་། ཡུམ་རིན་ཆེན་ཆོས་འཛོམས་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་བྱ1441ལོར་སྐུ་བལྟམས། མཚན་ཆོས་སྐྱོང་འབུམ་ཞེས་གསོལ། 
       དགུང་ལོ་བརྒྱད་ལ་ཕེབས་སྐབས་རྒྱལ་རྩེ་སྡེ་བ་དང་རིན་སྤུངས་པ་གཉིས་དམག་འཁྲུག་བྱུང་སྟེ་ཡབ་ཀྱང་དམག་འཁྲུག་གི་ཁྲོད་སྐུ་གཤེགས་སོང་། དེ་ནས་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་བཀྲ་ཤིས་འཕགས་པའི་ཞབས་འབྲིང་དུ་མངགས། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་བཞེས་པའི་ཚེ་མཁན་ཆེན་དཀོན་མཆོག་བཟང་པོའི་དྲུང་དུ་རབ་དུ་བྱུང་། མཚན་རིན་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ་ཞེས་གསོལ། དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པར་རྗེ་དོན་གྲུབ་གྲགས་པས་མཁན་པོ་དང་། དཀའ་བཅུ་བ་བསོད་ནམས་གྲགས་པས་ལས་སློབ། མཁར་གྲགས་པ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་གསང་སྟོན་གནང་སྟེ་དཔལ་འཁོར་ཆོས་སྡེར་བསྙེན་པར་རྫོགས། དེ་ནས་ཁོང་གིས་མཁས་པའི་དབང་པོ་མང་པོའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ཏེ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན། དགུང་ལོ་ང་གསུམ་པར་རྒྱ་སྟོན་ལྕགས་རི་བའི་གདན་སར་དབང་བསྐུར། དགུང་ལོ་ང་ལྔ་བར་གྲྭ་ཐང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་གདན་སར་དབང་བསྐུར་བ་ནས་བཟུང་ཕྱིས་སུ་བཞུགས་ཡུལ་གཙོ་བོ་དེར་མཛད། དགུང་ལོ་དོན་བཞི་པར་བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་སྐུལ་བཞིན་ཞ་ལུར་ཕེབས་ཏེ་མདོ་སྔགས་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་བཤད་རྒྱུན་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ། དགུང་ལོ་དོན་དྲུག་པར་སྡེ་པ་ཡར་རྒྱབ་པས་གདན་ཞུས་ལྟར་སློབ་གྲྭ་ཐང་དུ་ཕེབས་ནས་སྐུ་ཚེསི་མཐའ་མ་བར་བཞུགས། ལོ་ཆེན་གྱི་འགྱུར་གྱི་སྐོར་ལ་མདོ་སྔགས་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་དང་། སུམ་རྟགས་སོགས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་སྐོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་སོགས་མང་དུ་མཛད། 
       མདོར་ན་ལོ་ཆེན་འདི་ཉིད་གཞུང་མང་པོ་ལ་འགྱུར་བཅོས་སམ་ཧོར་ཀོང་བསབས་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་མ་འགྱུར་བ་དང་། ལོག་པར་བསྒྱུར་བ། འགྱུར་ཆད་པ་སོགས་མཐའ་དག་གི་དྲི་མ་བཀྲུས་ནས་ཅི་ལྟ་བ་ཇི་སྙེད་པའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་བཟང་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་པར་མ་ཟད། བསྟན་བཅོས་ཀྱང་མང་པོ་གཞི་བསྒྱུར་དང་བརྩམས་གནང་བ་བཅས་གངས་རིའི་ཁྲོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་མོ་དང་། ལྷག་པར་རིག་གནས་ལ་ཕྱག་རྗེས་ཤིན་ཏུ་ཆེ། མཐར་དགུང་གྲངས་གྱ་བདུན་ཕེབས་པ་རབ་བྱུང་དགུ་བའི་མེ་ཕག1527ལོར་ཐུགས་སྲས་པད་མ་དཀར་པོ་གྲྭ་ཐང་གི་གདན་སར་བསྐོ་བཞག་མཛད་ནས་དགོངས་པ་ཆོས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ།